Full LED bij Lans Zeeland

Bij Lans Zeeland staat de eerste grote praktijkkas waar tomaten onder full LED worden geteeld. Het ClimaLED3 systeem van QWestland geeft wit licht en is voorzien van een kleine ventilator waarmee de lampwarmte naar beneden wordt geblazen. Qua vormgeving lijken de lampen meer op SON-T armaturen dan op de rood/blauwe balken die bij de meeste LED-experimenten zijn gebruikt. In het kader van het monitoringsproject, dat wordt gefinancierd door Kas als Energiebron, volgt Wageningen University & Research, Business Unit Glastuinbouw deze teelt bij Lans en zijn er extra metingen uitgevoerd naar de temperatuur- en lichtverdeling in de kas.

Met behulp van een warmtebeeldcamera en geventileerde temperatuursensoren bleek dat het naar beneden blazen van lampwarmte inderdaad een hogere koptemperatuur onder de lampen oplevert. Ook de rookproeven lieten zien dat de luchtbeweging vanuit de lampen niet verder reikt dan de kop van het gewas. Hiermee wordt de temperatuur van de kop bij LED-belichting hoger dan onder in het gewas. Dit verschil is zelfs hoger dan bij SON-T en dat is tegengesteld aan de verwachtingen. Blijkbaar reikt de stralingswarmte van SON-T lampen dieper in het gewas dan de convectiewarmte van de LED-lampen. Op zich hoeft dat geen probleem te zijn, maar het is wel belangrijk om daar in de verwarmingsstrategie rekening mee te houden.

Warmtegebruik
Verder heeft de kas met LED lampen in vergelijking met een nabijgelegen kas met een vrijwel gelijke inzet van elektriciteit, 10% minder warmtegebruik een 1°C hogere kastemperatuur en een 6% lagere RV gerealiseerd. Dit is opvallend, omdat er meestal van wordt uitgegaan dat LED-belichting juist tot meer warmtegebruik leidt.

Alle lampen hangen onder aan de tralie. Hiermee moeten zij een afstand van 5 meter overspannen. En aangezien de LED-lampen iets meer naar beneden schijnen dan de breed stralende SON-T belichting geeft dat op kophoogte (1,9 m onder de lamp) een minder egale lichtverdeling. Dieper in het gewas is de lichtverdeling van de lampen vrijwel gelijk. Of de ongelijke lichtverdeling een nadeel is voor de productie, valt nog te bezien. Zo komen in de loop der tijd alle gewaskoppen een keer recht onder de lamp te hangen. Bovendien is gebleken dat de temperatuur recht onder de lampen ± 1°C warmer is dan tussen de lampen in. Dat kan een voordeel zijn als het gewas meer licht krijgt.

Dit project is gefinancierd vanuit het programma Kas als Energiebron, het innovatie- en actieprogramma van LTO Glaskracht Nederland en het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.

Groentennieuws